.\" -*- coding: UTF-8 -*-
.\" mkfs.fat.8 - manpage for fs.fatck
.\"
.\" Copyright (C) 2006-2014 Daniel Baumann <daniel@debian.org>
.\" Copyright (C) 2016 Andreas Bombe <aeb@debian.org>
.\" Copyright (C) 2018-2021 Pali Rohár <pali.rohar@gmail.com>
.\"
.\" This program is free software: you can redistribute it and/or modify
.\" it under the terms of the GNU General Public License as published by
.\" the Free Software Foundation, either version 3 of the License, or
.\" (at your option) any later version.
.\"
.\" This program is distributed in the hope that it will be useful,
.\" but WITHOUT ANY WARRANTY; without even the implied warranty of
.\" MERCHANTABILITY or FITNESS FOR A PARTICULAR PURPOSE. See the
.\" GNU General Public License for more details.
.\"
.\" You should have received a copy of the GNU General Public License
.\" along with this program. If not, see <http://www.gnu.org/licenses/>.
.\"
.\" The complete text of the GNU General Public License
.\" can be found in /usr/share/common-licenses/GPL-3 file.
.\"
.\"
.\"*******************************************************************
.\"
.\" This file was generated with po4a. Translate the source file.
.\"
.\"*******************************************************************
.TH MKFS.FAT 8 "31 stycznia 2021 r." "dosfstools 4.2" 
.SH NAZWA
.\" ----------------------------------------------------------------------------
mkfs.fat \- tworzy system plików FAT MS\-DOS
.SH SKŁADNIA
.\" ----------------------------------------------------------------------------
\fBmkfs.fat\fP [\fIOPCJE\fP] \fIURZĄDZENIE\fP [\fILICZBA\-BLOKÓW\fP]
.SH OPIS
\fBmkfs.fat\fP służy do utworzenia systemu plików FAT na urządzeniu lub w pliku
obrazu. \fIURZĄDZENIE\fP jest specjalnym plikiem odnoszącym się do urządzenia
(np. /dev/sdXX) lub pliku obrazu (który nie musi istnieć, jeśli zastosuje
się opcję \fB\-C\fP). \fILICZBA\-BLOKÓW\fP to liczba bloków na urządzeniu, przy czym
rozmiar bloku wynosi zawsze 1024 bajtów, niezależnie od rozmiaru sektora czy
klastra. Z tego względu \fILICZBA\-BLOKÓW\fP określa wielkość systemu plików w
KiB, a nie liczbę sektorów (podobnie jak wszystkie inne opcje
\fBmkfs.fat\fP). Jeśli nie poda się jej, \fBmkfs.fat\fP automatycznie wypełni
dostępne miejsce systemem plików.
.PP
Obsługiwane są dwa warianty systemu plików FAT. Standardowym są systemy
plików FAT12, FAT16 i FAT32 zdefiniowane przez Microsoft i szeroko stosowane
na dyskach twardych i na przenośnych nośnikach USB lub kartach pamięci
SD. Innym wariantem jest przestarzały wariant Atari używany na Atari ST.
.PP
.\" ----------------------------------------------------------------------------
W trybie Atari, jeśli użytkownik nie zażądał inaczej, \fBmkfs.fat\fP użyje 2
sektorów na klaster, ponieważ GEMDOS nie lubi innych wartości. Będzie także
przestrzegał maksymalnej liczby sektorów, którą może obsłużyć
GEMDOS. Większe systemy plików są tworzone przez zwiększanie logicznego
rozmiaru sektora. Generowany jest zgodny z Atari numer seryjny systemu
plików, a 12\-bitowy FAT jest używany tylko do systemu plików, które mają
jeden ze zwyczajowych rozmiarów dyskietek (720k, 1.2M, 1.44M, 2.88M); w
przeciwnym wypadku używany jest FAT 16\-bitowy. Można to nadpisać opcją
\fB\-F\fP. Niektóre pola charakterystyczne dla sektora rozruchowego PC nie są
zapisywane, a komunikat startowy (opcja \fB\-m\fP) jest ignorowany.
.SH OPCJE
.IP \fB\-a\fP 4
Zwyczajowo \fBmkfs.fat\fP dla wszystkich systemów plików z wyjątkiem tych
małych wyrówna wszystkie struktury danych do rozmiaru klastra, aby mieć
pewność, że jeśli partycja jest poprawnie wyrównana, to tak samo wyrównane
będą wszystkie struktury danych systemu plików. Ta opcja wyłącza
wyrównywanie i może dostarczyć dodatkowych klastrów do przechowywania
danych, jednakże będzie to okupione znaczącym spadkiem wydajności w
przypadku dysków RAID, dysków przenośnych lub dysków twardych o dużych
sektorach.
.IP \fB\-A\fP 4
Wybiera wariant Atari systemu plików FAT, jeśli nie jest on już aktywny \- w
takim wypadku wybiera standardowy wariant FAT. Opcja ta jest wybierana
domyślnie, jeśli \fBmkfs.fat\fP uruchomiono na 68k Atari Linux.
.IP "\fB\-b\fP \fISEKTOR\-KOPII\-ZAPASOWEJ\fP" 4
Wybiera lokalizację kopii sektora rozruchowego FAT32. Wartość domyślna
zależy od liczby zarezerwowanych sektorów, ale zwyczajowo jest to sektor
6. Jeśli dostępne jest wolne miejsce za zapasowym sektorem rozruchowym,
zapasowe informacje FAT32 są umieszczane właśnie za nim, zwykle w sektorze
7. Sektor kopii musi zawierać się w zakresie zarezerwowanych
sektorów. Wartość równa 0 wyłącza tworzenie kopii zapasowej sektorów:
rozruchowego i informacji FAT32.
.IP \fB\-c\fP 4
Sprawdza obecność błędnych bloków na urządzeniu przed tworzeniem systemu
plików.
.IP \fB\-C\fP 4
Tworzy plik podany w linii poleceń jako \fIURZĄDZENIE\fP i zapisuje w nim
system plików do utworzenia. Można tego użyć do utworzenia nowego systemu
plików w pliku zamiast w rzeczywistym urządzeniu i do uniknięcia używania
polecenia \fBdd\fP do utworzenia pliku o wymaganym rozmiarze. Opcja ta wymaga
podania parametru \fILICZBA\-BLOKÓW\fP, ponieważ w przeciwnym wypadku nie byłby
znany rozmiar tworzonego systemu plików. Plik jest tworzony jako plik z
dziurami (sparse file) zawierający tylko metadane (sektor rozruchowy,
tablice FAT i katalog główny). Porcje danych nie są zapisywane na dysk, ale
mimo to plik będzie miał poprawny rozmiar. Plik wynikowy może być potem
skopiowany na dyskietkę lub inne urządzenie albo zamontowany poprzez
urządzenie pętli zwrotnej.
.IP "\fB\-D\fP \fINUMER\-URZĄDZENIA\fP" 4
Określa numer urządzenia BIOS do zapisania w sektorze rozruchowym FAT. Dla
dysków twardych i nośników wymiennych zwykle jest to 0x80\(en0xFF (0x80 jest
pierwszym dyskiem twardym C:, 0x81 jest drugim dyskiem twardym D:, ...),
natomiast dla dyskietek lub partycji używanych do emulacji dyskietek jest to
0x00\(en0x7F (0x00 jest pierwszą stacją dyskietek A:, 0x01 jest drugą stacją
dyskietek B:).
.IP "\fB\-f\fP \fILICZBA\-TABLIC\-FAT\fP" 4
Określa liczbę tablic alokacji plików (FAT) w systemie plików. Domyślną
wartością jest 2.
.IP "\fB\-F\fP \fIROZMIAR\-TABLICY\-FAT\fP" 4
Określa typ używanej tablicy alokacji plików (12\-, 16\- lub 32\-bitowa). Jeśli
nie podano tej opcji, to \fBmkfs.fat\fP automatycznie wybiera najlepszy rozmiar
FAT dla danego systemu plików.
.IP "\fB\-g\fP \fIGŁOWICE\fP/\fISEKTORY\-NA\-ŚCIEŻKĘ\fP" 4
Określa liczbę \fIGŁOWIC\fP i \fISEKTORÓW\-NA\-ŚCIEŻKĘ\fP, które opisują geometrię
\fIURZĄDZENIA\fP. Obie wartości są przechowywane w sektorze rozruchowym
FAT. Liczba \fISEKTORÓW\-NA\-ŚCIEŻKĘ\fP służy do wyrównania całkowitej liczby
sektorów FAT. Domyślnie, geometria dysków jest odczytywana z samego
\fIURZĄDZENIA\fP. Jeśli nie jest to dostępne, używana jest translacja z
wykorzystaniem logicznych bloków adresowych (\fILBA\-Assist Translation\fP) i
tablicy translacji z II części specyfikacji systemu plików kart SD (\fISD Card Part 2 File System Specification\fP) w zależności od całkowitej liczby
sektorów.
.IP "\fB\-h\fP \fILICZBA\-UKRYTYCH\-SEKTORÓW\fP" 4
Określa liczbę tzw. \fIukrytych sektorów\fP, przechowywaną w sektorze
rozruchowym FAT: liczba ta reprezentuje początek sektora partycji
zawierającej system plików. Zwykle jest to przesunięcie (w sektorach) w
stosunku do początku dysku, choć wobec woluminów logicznych MBR, będących
częścią partycji rozszerzonej typu 0x05 (partycja rozszerzona nie LBA),
nieco dziwaczna implementacja FAT w MS\-DOS wymaga, aby liczba ta była podana
w odniesieniu do najbliższego partycji rozszerzonego sektora rozruchowego
(ang. Extended Boot Record). Kod rozruchowy i inne oprogramowanie
obsługujące woluminy FAT, może również polegać na poprawności wartości
liczby ukrytych sektorów, choć większość współczesnych implementacji FAT
zignoruje ją. Domyślnie, gdy \fIURZĄDZENIE\fP jest blokowym urządzeniem
partycji, \fBmkfs.fat\fP użyje wartości będącej w odniesieniu do początku
dysku. W innym przypadku \fBmkfs.fat\fP przyjmie wartość równą zero. Opcji tej
można użyć do przesłonięcia tego zachowania.
.IP "\fB\-i\fP \fIIDENTYFIKATOR\-WOLUMINU\fP" 4
Ustawia identyfikator woluminu nowo utworzonego systemu plików;
\fIIDENTYFIKATOR\-WOLUMINU\fP jest 32\-bitową liczbą szesnastkową (na przykład,
2e24ec82). Domyślnie jest to liczba zależna od czasu utworzenia systemu
plików.
.IP \fB\-I\fP 4
Ignoruje i wyłącza różne zabezpieczenia programu. Domyślnie \fBmkfs.fat\fP
odmówi utworzenia systemu plików na urządzeniu z partycjami lub wirtualnym
mapowaniem. \fBmkfs.fat\fP w takim przypadku wypisze ostrzeżenie i odmówi
współpracy. W przypadku dysków magnetooptycznych (MO) jest inaczej \- nie
zawsze są one partycjonowane, a system plików może pokrywać cały dysk. Inne
systemy operacyjne nazywają to formatem \fIsuperdyskietki\fP. Opcja ta pozwoli
programowi \fBmkfs.fat\fP działać na takich dyskach.
.IP "\fB\-l\fP \fINAZWA\-PLIKU\fP" 4
Odczytuje listę błędnych bloków z podanego pliku o nazwie \fINAZWA\-PLIKU\fP.
.IP "\fB\-m\fP \fIPLIK\-KOMUNIKATÓW\fP" 4
Ustawia komunikat, jaki otrzymuje użytkownik podczas próby rozruchu tego
systemu plików bez poprawnie zainstalowanego systemu operacyjnego. Komunikat
nie może przekraczać 418 bajtów po konwersji znaków końca linii na
kombinacje powrót karetki+koniec linii i rozwinięciu znaków
tabulacji. Jeżeli nazwą pliku jest myślnik ("\-"), to tekst jest pobierany ze
standardowego wejścia.
.IP "\fB\-M\fP \fITYP\-NOŚNIKA\-FAT\fP" 4
Określa typ nośnika do zapisania w sektorze ładowania FAT. Wartością
zazwyczaj jest 0xF8 dla dysków twardych i 0xF0 lub wartość z przedziału od
0xF9 do 0xFF dla dyskietek lub partycji używanych do emulowania dyskietek.
.IP \fB\-\-mbr\fP[=\fBy\fP|\fByes\fP|\fBn\fP|\fBno\fP|\fBa\fP|\fBauto\fP] 4
Wypełnia (nieprawdziwą) tablicę MBR wpisem jednej partycji dysku
rozpoczynającej się od sektora 0 (obejmującą również sam MBR) i wypełniającą
całe urządzenie dyskowe. Jest to potrzebne tylko w przypadku dysków
niewymiennych używanych w systemach Microsoft Windows i tylko przy
formatowaniu całego niespartycjonowanego dysku. Położenie tego wpisu i
tablicy partycji nakłada się na koniec pierwszego sektora FAT (położenie
kodu rozruchowego), przez co nie jest używane dodatkowe miejsce. Domyślną
wartością jest tryb \fBauto\fP, w którym \fBmkfs.fat\fP umieszcza tablicę MBR
tylko dla dysków niewymiennych, przy partycjonowaniu całego,
niespartycjonowanego dysku.
.IP "\fB\-n\fP \fINAZWA\-WOLUMINU\fP" 4
Ustawia nazwę woluminu (etykietę) systemu plików. Nazwa woluminu może mieć
długość do 11 znaków. Przy podaniu pustego łańcucha, ciągu składającego się
wyłącznie ze spacji lub łańcucha "NO NAME" jako \fINAZWY\-WOLUMINU\fP, efekt
jest taki sam jakby nie użyto opcji \fB\-n\fP. Domyślnie nazwa nie jest
nadawana.
.IP \fB\-\-codepage\fP=\fISTRONA\fP 4
Używa \fISTRONY\fP kodowej DOS przy etykiecie. Domyślnie jest to strona kodowa
850.
.IP "\fB\-r\fP \fIWPISY\-KATALOGU\-GŁÓWNEGO\fP" 4
Określa minimalną liczbę pozycji dostępnych w głównym katalogu. Domyślnie
jest to 112 lub 224 dla dyskietek oraz 512 dla dysków twardych. Proszę
zauważyć, że jest to wartość minimalna, która może być zwiększona przez
\fBmkfs.fat\fP ze względu na wyrównanie struktur. Zobacz też: opcja \fB\-a\fP
\fBmkfs.fat\fP.
.IP "\fB\-R\fP \fILICZBA\-ZAREZEROWOWANYCH\-SEKTORÓW\fP" 4
Ustawia minimalną liczbę zarezerwowanych sektorów. Format FAT32 wymaga co
najmniej 2 zarezerwowanych sektorów, domyślną wartością jest 32. W przypadku
innych systemów wartością domyślną jest 1 (tylko sektor rozruchowy). Proszę
zauważyć, że jest to wartość minimalna, która może być zwiększona przez
\fBmkfs.fat\fP ze względu na wyrównanie struktur. Zobacz też: opcja \fB\-a\fP
\fBmkfs.fat\fP.
.IP "\fB\-s\fP \fISEKTORÓW\-NA\-KLASTER\fP" 4
Określa liczbę sektorów dysku przypadających na jeden klaster. Musi być
potęgą 2, tj. 1, 2, 4, 8, ... 128.
.IP "\fB\-S\fP \fIROZMIAR\-SEKTORA\-LOGICZNEGO\fP" 4
Określa liczbę sektorów dysku przypadających na jeden klaster. Musi być
potęgą 2 większą lub równą 512, tj. 512, 1024, 2048, 4096, 8192, 16384 lub
32768. Wartości większe niż 4096 nie są zgodne ze specyfikacją systemu
plików FAT i nie wszędzie muszą działać.
.IP \fB\-v\fP 4
Wypisuje szczegółowe informacje.
.IP "\fB\-\-offset\fP \fISEKTOR\fP" 4
Zapisuje system plików do podanego sektora pliku urządzenia. Opcja jest
przydatna przy tworzeniu systemu plików w obrazie spartycjonowanego dysku,
bez konieczności używania urządzenia pętli zwrotnej.
.IP "\fB\-\-variant\fP \fITYP\fP" 4
Tworzy system plików w wariancie \fITYP\fP. Dozwolone wartości to: \fBstandard\fP
i \fBatari\fP (wielkość liter nie ma znaczenia).  Różnice pomiędzy tymi
wariantami opisano w rozdziale \fBOPIS\fP.
.IP \fB\-\-help\fP 4
Wyświetla podsumowanie opcji i kończy pracę.
.IP \fB\-\-invariant\fP 4
.\" ----------------------------------------------------------------------------
Używa stałych, do danych w innym wypadku tworzonych losowo lub w zależności
od czasu, takich jak identyfikator woluminu i czas jego utworzenia. Opcja ta
umożliwia uzyskanie identycznych rezultatów przy wielokrotnym uruchomieniu
\fBmkfs.fat\fP na tym samym urządzeniu. Służy głównie do testowania
\fBmkfs.fat\fP.
.SH USTERKI
.\" ----------------------------------------------------------------------------
\fBmkfs.fat\fP nie potrafi utworzyć rozruchowych systemów plików. Z różnych
powodów utworzenie takiego systemu plików nie jest takie proste jak mogłoby
się wydawać i \fBmkfs.fat\fP nie będzie tego wspierał ;)
.SH "ZOBACZ TAKŻE"
.\" ----------------------------------------------------------------------------
\fBfatlabel\fP(8), \fBfsck.fat\fP(8)
.SH "STRONA INTERNETOWA"
.\" ----------------------------------------------------------------------------
Strona internetowa projektu \fBdosfstools\fP znajduje się w
.UR https://github.com/dosfstools/dosfstools
serwisie GitHub
.UE .
.SH AUTORZY
\fBdosfstools\fP napisali:
.MT werner.almesberger@\:lrc.di.epfl.ch
Werner
Almesberger
.ME ,
.MT Roman.Hodek@\:informatik.\:uni\-erlangen.de
Roman
Hodek
.ME ,
i inni. Aktualni opiekunowie to:
.MT aeb@\:debian.org
Andreas Bombe
.ME
i
.MT pali.rohar@\:gmail.com
Pali Rohár
.ME .
.PP
.SH TŁUMACZENIE
Autorami polskiego tłumaczenia niniejszej strony podręcznika są:
Wojtek Kotwica <wkotwica@post.pl>,
Robert Luberda <robert@debian.org>
i
Michał Kułach <michal.kulach@gmail.com>
.
.PP
Niniejsze tłumaczenie jest wolną dokumentacją. Bliższe informacje o warunkach
licencji można uzyskać zapoznając się z
.UR https://www.gnu.org/licenses/gpl-3.0.html
GNU General Public License w wersji 3
.UE
lub nowszej. Nie przyjmuje się ŻADNEJ ODPOWIEDZIALNOŚCI.
.PP
Błędy w tłumaczeniu strony podręcznika prosimy zgłaszać na adres listy
dyskusyjnej
.MT manpages-pl-list@lists.sourceforge.net
.ME .
