'\" -*- coding: UTF-8 -*-
.\" Copyright (C) 1998-2004 Miquel van Smoorenburg.
.\"
.\" This program is free software; you can redistribute it and/or modify
.\" it under the terms of the GNU General Public License as published by
.\" the Free Software Foundation; either version 2 of the License, or
.\" (at your option) any later version.
.\"
.\" This program is distributed in the hope that it will be useful,
.\" but WITHOUT ANY WARRANTY; without even the implied warranty of
.\" MERCHANTABILITY or FITNESS FOR A PARTICULAR PURPOSE.  See the
.\" GNU General Public License for more details.
.\"
.\" You should have received a copy of the GNU General Public License
.\" along with this program; if not, write to the Free Software
.\" Foundation, Inc., 51 Franklin Street, Fifth Floor, Boston, MA 02110-1301 USA
.\"
.\"{{{}}}
.\"{{{  Title
.\"*******************************************************************
.\"
.\" This file was generated with po4a. Translate the source file.
.\"
.\"*******************************************************************
.TH INIT 8 "29 lipca 2004" "sysvinit " "Podręcznik administratora systemu Linux"
.\"}}}
.\"{{{  Name
.SH NAZWA
.\"}}}
.\"{{{  Synopsis
init, telinit \- sterowanie procesu inicjującego
.SH SKŁADNIA
\fB/sbin/init\fP [\fB \-a \fP] [\fB \-s \fP] [\fB \-b \fP] [\fB \-z\fP \fIxxx\fP] [\fB 0123456Ss \fP]
.br
\fB/sbin/init\fP [\fB \-\-version \fP]
.br
\fB/sbin/telinit\fP [\fB \-t\fP \fISEKUNDY\fP ] [\fB 0123456sSQqabcUu \fP]
.br
.\"}}}
.\"{{{  Description
\fB/sbin/telinit\fP [\fB \-e\fP \fIZMIENNA\fP[\fB=\fP\fIWARTOŚĆ\fP] ]
.SH OPIS
.\"{{{  init
.SS Init
\fBInit\fP jest przodkiem wszystkich procesów. Jego głównym zadaniem jest
stworzenie procesów w oparciu o skrypt zapisany w pliku \fI/etc/inittab\fP
(patrz też \fBinittab\fP(5)). Ten plik zawiera zwykle pozycje, które każą
procesowi \fBinit\fP pomnażać \fBgetty\fP na każdej linii, na które użytkownicy
mogą się zalogować. Kontroluje też samodzielne procesy, których istnienie
jest konieczne w danym systemie.
.
.\"{{{ Runlevels
.SH "POZIOMY PRACY"
A \fIrunlevel\fP is a software configuration of the system which allows only a
selected group of processes to exist.  The processes spawned by \fBinit\fP for
each of these runlevels are defined in the \fI/etc/inittab\fP file.  \fBinit\fP
can be in one of eight runlevels: \fB0\(en6\fP and \fBS\fP (a.k.a., \fBs\fP).  The
runlevel is changed by having a privileged user run \fBtelinit\fP, which sends
appropriate signals to \fBinit\fP, telling it which runlevel to change to.
.PP
Tryby pracy \fBS\fP, \fB0\fP, \fB1\fP, oraz \fB6\fP są zarezerwowane. Tryb S jest
używany do zainicjowania systemu, podczas jego rozruchu. Gdy uruchamiany
jest tryb pracy S (w czasie rozruchu) lub tryb pracy 1 (przełączanie się z
trybu wielu użytkowników), system jest wprowadzany w tryb pracy jednego
użytkownika ("single\-user mode"), po którym bieżącym poziomem pracy jest
S. Tryb 0 jest używany, by zatrzymać system; tryb 6, by przeładować system
(reboot).
.PP
Po zakończeniu rozruchu w poziomie S, system jest automatycznie wprowadzany
w jeden z trybów wielu użytkowników, od 2 do 5, chyba że wystąpił problem,
który musi zostać naprawiony przez administratora, w trybie jednego
użytkownika. Po przejściu w tryb jednego użytkownika administrator zwykle
zajmuje się konserwacją, a następnie przeładowuje system.
.PP
Aby uzyskać więcej informacji na ten temat, proszę zapoznać się ze stronami
podręcznika \fBshutdown\fP(8) i \fBinittab\fP(5).
.PP
Runlevels 7\(en9 are also valid, though not really documented.  This is
because "traditional" Unix variants don't use them.
.PP
.\"}}}
Poziomy \fIS\fP i \fIs\fP są w rzeczywistości takie same.  Wewnętrznie są to tylko
zastępcze nazwy dla tego samego trybu pracy.
.
.SH ROZRUCH
After \fBinit\fP is invoked as the last step of the kernel boot sequence, it
looks for the file \fI/etc/inittab\fP to see if there is an entry of the type
\fBinitdefault\fP (see \fBinittab\fP(5)).  The \fBinitdefault\fP entry determines the
initial runlevel of the system.  If there is no such entry (or no
\fI/etc/inittab\fP at all), a runlevel must be entered at the system console.
.PP
Poziom \fBS\fP lub \fBs\fP wprowadza system w tryb jednego użytkownika i nie
wymaga pliku \fI/etc/inittab\fP.
.PP
W trybie jednego użytkownika, wywoływany jest \fB/sbin/sulogin\fP na urządzeniu
\fI/dev/console\fP.
.PP
When entering single user mode, \fBinit\fP initializes the consoles \fBstty\fP
settings to sane values.  Clocal mode is set.  Hardware speed and
handshaking are not changed.
.PP
Podczas wchodzenia w tryb wielu użytkowników po raz pierwszy, \fBinit\fP
wykonuje pozycje \fBboot\fP i \fBbootwait\fP, by pozwolić systemom plików
zamontować się zanim użytkownicy będą mogli się zalogować. Potem wykonywane
są wszystkie pozycje przypisane danemu poziomowi pracy.
.PP
When starting a new process, \fBinit\fP first checks whether the file
\fI/etc/initscript\fP exists.  If it does, it uses this script to start the
process.
.PP
Za każdym razem, gdy proces potomny się zakończy, \fBinit\fP zapamiętuje ten
fakt i powód śmierci procesu jest zapisany w \fI/var/run/utmp\fP i
\fI/var/log/wtmp\fP, pod warunkiem, że te pliki istnieją.
.SH "ZMIENIANIE TRYBÓW PRACY"
After it has spawned all of the processes specified, \fBinit\fP waits for one
of its descendant processes to die, a powerfail signal, or until it is
signaled by \fBtelinit\fP to change the system's runlevel.  When one of the
above three conditions occurs, it re\-examines the \fI/etc/inittab\fP file.  New
entries can be added to this file at any time.  However, \fBinit\fP still waits
for one of the above three conditions to occur.  To provide for an
instantaneous response, the \fBtelinit Q\fP or \fBq\fP command can wake up \fBinit\fP
to re\-examine (reload) the \fI/etc/inittab\fP file.
.PP
If \fBinit\fP is not in single user mode and receives a powerfail signal
(SIGPWR), it reads the file \fI/etc/powerstatus\fP.  It then starts a command
based on the contents of this file:
.IP F(AIL)
Power is failing, UPS is providing the power.  Execute the \fBpowerwait\fP and
\fBpowerfail\fP entries.
.IP O(K)
Zasilanie powróciło, uruchamia wpisy \fBpowerokwait\fP.
.IP L(OW)
The power is failing and the UPS has a low battery.  Execute the
\fBpowerfailnow\fP entries.
.PP
Jeżeli plik \fI/etc/powerstatus\fP nie istnieje lub zawiera cokolwiek innego
niż jedną z liter \fBF\fP, \fBO\fP lub \fBL\fP, \fBinit\fP zachowa się tak, jakby
przeczytał \fBF\fP.
.PP
Usage of \fBSIGPWR\fP and \fI/etc/powerstatus\fP is discouraged.  Someone wanting
to interact with \fBinit\fP should use the \fI/run/initctl\fP control channel \(en
see the \fBinitctl\fP(5) manual page for more documentation about this.
.PP
.\"}}}
.\"{{{  telinit
Gdy \fBinit\fP jest proszony o zmianę poziomu działania, wysyła sygnał
ostrzegawczy \fBSIGTERM\fP do wszystkich procesów, które nie są zdefiniowane w
nowym poziomie pracy. Potem czeka 5 sekund zanim "na siłę" zakończy te
procesy poprzez sygnał \fBSIGKILL\fP.  Zauważ, że \fBinit\fP zakłada, że wszystkie
te procesy (i ich potomki)  pozostają w tej samej grupie procesów, którą
\fBinit\fP oryginalnie im utworzył. Jeżeli jakikolwiek proces zmienił swą
przynależność do grupy procesów to nie odbierze tych sygnałów. Tego typu
procesy muszą być kończone osobno (np. demony wszelakie \- przyp. tłum.).
.SH TELINIT
\fB/sbin/telinit\fP jest symbolicznym dowiązaniem do \fB/sbin/init\fP. Pobiera on
jednoznakowy argument i sygnały \fBinit\fP, by podjął stosowne działanie.
Poniższe argumenty można stosować jako rozkazy dla \fBtelinit\fP:
.IP "\fB0\fP, \fB1\fP, \fB2\fP, \fB3\fP, \fB4\fP, \fB5\fP lub \fB6\fP"
mówią procesowi \fBinit\fP by przełączył w odpowiedni poziom działania.
.IP "\fBa\fP, \fBb\fP, \fBc\fP"
tell \fBinit\fP to process only those \fB/etc/inittab\fP file entries having
runlevel \fBa\fP, \fBb\fP or \fBc\fP.
.IP "\fBQ\fP lub \fBq\fP"
każą procesowi \fBinit\fP jeszcze raz przeczytać plik \fI/etc/inittab\fP.
.IP "\fBS\fP lub \fBs\fP"
mówią żeby \fBinit\fP przełączył w tryb jednego użytkownika.
.IP "\fBU\fP lub \fBu\fP"
tell \fBinit\fP to re\-execute itself (preserving the state).  No re\-examining
of \fI/etc/inittab\fP file happens.  Runlevel should be one of \fBSs0123456\fP
otherwise request would be silently ignored.
.PP
\fBtelinit\fP może także powiedzieć procesowi \fBinit\fP, jak długo powinien on
czekać między wysyłaniem sygnałów \fBSIGTERM\fP i \fBSIGKILL\fP. Domyślną
wartością jest 3 sekund, ale może być ona zmieniona za pomocą opcji \fB\-t\fP.
.PP
\fBtelinit \-e\fP mówi procesowi \fBinit\fP, aby zmienił środowisko procesów, które
mnoży. Argumenty do \fB\-e\fP mogą mieć postać \fIZMIENNA\fP=\fIWARTOŚĆ\fP, która
ustawia zmiennej \fIZMIENNA\fP wartość \fIWARTOŚĆ\fP lub postać \fIZMIENNA\fP (bez
znaku równości), która usuwa zmienną \fIZMIENNA\fP.
.PP
\fBtelinit\fP może być wywoływany tylko przez użytkowników uprzywilejowanych.
.PP
.\"}}}
.\"}}}
The \fBinit\fP binary checks if it is \fBinit\fP or \fBtelinit\fP by looking at its
\fIprocess id\fP; the real \fBinit\fP's process id is always \fB1\fP.  \&From this it
follows that instead of calling \fBtelinit\fP one can also just use \fBinit\fP
instead as a shortcut.
.SH ŚRODOWISKO
\fBInit\fP ustawia następujące zmienne środowiskowe dla wszystkich swoich
dzieci:
.IP \fBPATH\fP
\fI/bin:/usr/bin:/sbin:/usr/sbin\fP
.IP \fBINIT_VERSION\fP
As the name says.  Useful to determine if a script runs directly from
\fBinit\fP.
.IP \fBRUNLEVEL\fP
Obecny poziom pracy systemu.
.IP \fBPREVLEVEL\fP
Poprzedni poziom pracy systemu (użyteczne po zmianie poziomów).
.IP \fBCONSOLE\fP
The system console.  This is really inherited from the kernel; however if it
is not set \fBinit\fP will set it to \fI/dev/console\fP by default.
.SH "FLAGI STARTOWE"
It is possible to pass a number of flags to \fBinit\fP from the boot monitor
(e.g., LILO or GRUB).  \fBinit\fP accepts the following flags:
.TP  0.5i
\fB\-s, S, single\fP
Single user mode boot.  In this mode \fI/etc/inittab\fP is examined and the
bootup rc scripts are usually run before the single user mode shell is
started.
.
.TP  0.5i
\fB1\(en5\fP
Poziom działania w jakim system ma wystartować.
.
.TP  0.5i
\fB\-b, emergency\fP
Wejście bezpośrednio w tryb jednego użytkownika bez uruchamiania żadnych
innych skryptów startowych.
.
.TP  0.5i
\fB\-a, auto\fP
The LILO boot loader adds the word "auto" to the command line if it booted
the kernel with the default command line (without user intervention).  If
this is found \fBinit\fP sets the "AUTOBOOT" environment variable to "yes".
Note that you cannot use this for any security measures \(en of course the
user could specify "auto" or \fB\-a\fP on the command line manually.
.
.TP  0.5i
\fB\-z \fP\fIxxx\fP
The argument to \fB\-z\fP is ignored.  You can use this to expand the command
line a bit, so that it takes some more space on the stack.  \fBinit\fP can then
manipulate the command line so that \fBps\fP(1) shows the current runlevel.
.
.TP  0.5i
\fB\-\-version\fP
This argument, when used on its own, displays the current version of \fBinit\fP
to the console/stdout.  It is a quick way to determine which \fBinit\fP
software and version is being used.  After the version information is
displayed, \fBinit\fP immediately exits with a return code of zero.
.
.SH INTERFEJS
\fBinit\fP listens on a \fIfifo\fP as, \fI/run/initctl\fP, for messages.  \fBTelinit\fP
uses this to communicate with \fBinit\fP.  The interface is not very well
documented or finished.  Those interested should study the \fIinitreq.h\fP file
in the \fIsrc/\fP subdirectory of the \fBinit\fP source code tar archive.
.SH SYGNAŁY
Init reaguje na następujące sygnały:
.TP  0.5i
\fBSIGHUP\fP
Ma ten sam efekt co \fBtelinit q\fP.
.
.TP  0.5i
\fBSIGUSR1\fP
On receipt of this signals, \fBinit\fP closes and re\-opens its control fifo,
\fB/run/initctl\fP.  Useful for bootscripts when \fI/dev\fP is remounted.
.TP  0.5i
\fBSIGUSR2\fP
When \fBinit\fP receives \fBSIGUSR2\fP, \fBinit\fP closes and leaves the control
fifo, \fB/run/initctl\fP, closed.  This may be used to make sure \fBinit\fP is not
holding open any files.  However, it also prevents \fBinit\fP from switching
runlevels.  Which means commands like shutdown no longer work.  The fifo can
be re\-opened by sending \fBinit\fP the \fBSIGUSR1\fP signal.
.TP  0.5i
\fBSIGINT\fP
Normally the kernel sends this signal to \fBinit\fP when CTRL\-ALT\-DEL is
pressed.  It activates the \fIctrlaltdel\fP action.
.TP  0.5i
\fBSIGWINCH\fP
Jądro wysyła ten sygnał jeśli wciśnięty został klawisz \fIKeyboardSignal\fP.
Aktywuje to akcję \fIkbrequest\fP.

.\"{{{  Conforming to
.SH "ZGODNE Z"
.\"}}}
.\"{{{  Files
\fBinit\fP is compatible with the System V init.  It works closely together
with the scripts in the directories \fI/etc/init.d\fP and
\fI/etc/rc{runlevel}.d\fP.  If your system uses this convention, there should
be a \fIREADME\fP file in the directory \fI/etc/init.d\fP explaining how these
scripts work.
.SH PLIKI
.nf
/etc/inittab
/etc/initscript
/dev/console
/var/run/utmp
/var/log/wtmp
/run/initctl
.fi
.\"}}}
.\"{{{  Warnings
.SH OSTRZEŻENIA
\fBinit\fP zakłada, że procesy i ich procesy potomne pozostają w tej samej
grupie procesów, która była dla nich oryginalnie stworzona. Jeżeli
jakikolwiek proces zmienił swą przynależność do grupy procesów, \fBinit\fP nie
może ich zabić i może skończyć się na tym, że zostaną dwa procesy czytające
z jednego wiersza terminala.
.PP
.\"}}}
.\"{{{  Diagnostics
W systemie Debian, wejście w poziom pracy 1 powoduje zabicie wszystkich
procesów z wyjątkiem wątków jądra i skryptu który wykonuje zabijanie oraz
innych procesów w jego sesji. W konsekwencji, powracanie z poziomu 1 do
poziomu pracy trybu wielu użytkowników nie jest bezpieczne: demony, które
zostały uruchomione w poziomie S i są wymagane do normalnego działania nie
są dłużej uruchomione. System powinien zostać uruchomiony ponownie.
.SH DIAGNOSTYKA
.\"}}}
.\"{{{  Author
Jeśli \fBinit\fP zorientuje się, że wciąż powtarza namnażanie zadanego procesu
częściej niż 10 razy w ciągu 2 minut, wtedy założy, że gdzieś w wywołaniu
komendy jest błąd, wyśle wiadomość o błędzie na konsolę systemu, i przerwie
pomnażanie danego pola do upłynięcia 5 minut lub do odebrania
sygnału. Zapobiega to "zjadaniu" zasobów systemu gdy ktoś popełni literówkę
w pliku \fI/etc/inittab\fP lub gdy program normalnie uruchamiany dla danego
wpisu jest usunięty.
.SH AUTOR
.\"}}}
.\"{{{  See also
.MT miquels@\:cistron\:.nl
Miquel van Smoorenburg
.ME
, pierwszą wersję
strony podręcznika napisał
.MT u31b3hs@\:pool\:.informatik\:.rwth\-aachen\:.de
Michael Haardt
.ME .
.SH "ZOBACZ TAKŻE"
\fBgetty\fP(1), \fBlogin\fP(1), \fBsh\fP(1), \fBrunlevel\fP(8), \fBshutdown\fP(8),
\fBkill\fP(1), \fBinitctl\fP(5), \fBinittab\fP(5), \fBinitscript\fP(5), \fButmp\fP(5)
.\"}}}
