.\" -*- coding: UTF-8 -*-
.\" -*- nroff -*-
.\"*******************************************************************
.\"
.\" This file was generated with po4a. Translate the source file.
.\"
.\"*******************************************************************
.TH CHATTR 1 "styczeń 2025" "E2fsprogs wersja 1.47.2" 
.SH NAZWA
chattr \- zmienia atrybuty plików w linuksowym systemie plików
.SH SKŁADNIA
\fBchattr\fP [ \fB\-RVf\fP ] [ \fB\-v\fP \fIwersja\fP ] [ \fB\-p\fP \fIprojekt\fP ] [ \fItryb\fP ]
\fIpliki...\fP
.SH OPIS
\fBchattr\fP zmienia atrybuty plików w linuksowym systemie plików.
.PP
Format w \fItrybie\fP symbolicznym ma postać \fB+\-=\fP[\fBaAcCdDeFijmPsStTux\fP].
.PP
Operator \[Bq]\fB+\fP\[rq] powoduje dodanie wybranych atrybutów do
istniejących; \[Bq]\fB\-\fP\[rq] powoduje ich usunięcie, a \[Bq]\fB=\fP\[rq]
powoduje, że stają się jedynymi atrybutami jakie posiadają pliki.
.PP
Litery \[Bq]\fBaAcCdDeFijmPsStTux\fP\[rq] oznaczają wybór nowych atrybutów dla
plików: tylko dopisywanie (\fBa\fP), bez aktualizacji atime (\fBA\fP), kompresja
(\fBc\fP), bez kopiowania przy zapisie (\fBC\fP), bez zrzutów (\fBd\fP),
synchroniczna aktualizacja katalogu (\fBD\fP), format ekstentu (\fBe\fP),
wyszukiwania katalogów niezależne od wielkości znaków (\fBF\fP), niezmienny
(\fBi\fP), dziennik danych (\fBj\fP), brak kompresji (\fBm\fP), hierarchię projektu
(\fBP\fP), bezpieczne kasowanie (\fBs\fP), synchroniczna aktualizacja (\fBS\fP), brak
łączenia końcówek (\fBt\fP), korzeń hierarchii katalogów (\fBT\fP), niekasowalność
(\fBu\fP) oraz bezpośredni dostęp do plików (\fBx\fP)
.PP
Następujące atrybuty mają status tylko do odczytu i mogą zostać wyświetlone
przez \fBlsattr\fP(1), lecz nie są modyfikowalne przez \fBchattr\fP: zaszyfrowany
(\fBE\fP), katalog indeksowany (\fBI\fP), dane wewnątrz i\-węzła (\fBN\fP),
zabezpieczenie verity (\fBV\fP).
.PP
Nie wszystkie opcje są obsługiwane i wykorzystywane przez wszystkie systemy
plików. Więcej informacji na ten temat należy szukać w podręcznikach
systemowych danych systemów plików, takich jak \fBbtrfs\fP(5), \fBext4\fP(5),
\fBmkfs.f2fs\fP(8) i \fBxfs\fP(5).
.SH OPCJE
.TP 
\fB\-R\fP
Rekurencyjna zmiana atrybutów katalogów i ich zawartości.
.TP 
\fB\-V\fP
Tryb szczegółowy komunikatów chattr oraz wypisanie wersji programu.
.TP 
\fB\-f\fP
Wyłącza wyświetlanie większości komunikatów o błędach.
.TP 
\fB\-v\fP\fI wersja\fP
Ustawia wersję pliku/numer pokolenia (generation number).
.TP 
\fB\-p\fP\fI projekt\fP
Ustawia numer projektu pliku.
.SH ATRYBUTY
.TP 
\fBa\fP
Plik z ustawionym atrybutem \fBa\fP może być otwierany do zapisu tylko w trybie
dopisywania. Jedynie superużytkownik lub proces posiadający możliwosć
CAP_LINUX_IMMUTABLE może ustawić lub zdjąć ten atrybut.
.TP 
\fBA\fP
Gdy modyfikowany jest plik z ustawionym atrybutem \fBA\fP, jego rekord atime
nie jest zmieniany. Pozwala to uniknąć sporej ilości dyskowych operacji
wejścia/wyjścia w systemach zainstalowanych na laptopach.
.TP 
\fBc\fP
Plik z ustawionym atrybutem \fBc\fP jest automatycznie kompresowany na dysku
przez jądro. Odczyt tego pliku zwraca zdekompresowane dane. Zapis do pliku
powoduje kompresję danych przed zapisaniem ich na dysku. Uwaga: proszę
zapoznać się z rozdziałem o błędach i ograniczeniach na końcu niniejszego
dokumentu. Uwaga: w przypadku btrfs, po ustawieniu flagi \fBc\fP nie da się
ustawić flagi \fBC\fP. Występuje też konflikt z opcją montowania btrfs
\fBnodatasum\fP).
.TP 
\fBC\fP
Plik z atrybutem \fBC\fP nie jest przedmiotem aktualizacji kopiowania przy
zapisie. Flaga jest obsługiwana wyłącznie w systemach przeprowadzających
kopiowanie przy zapisie. Uwaga: w btrfs flaga ta powinna być ustawiana dla
pustych i nowych plików. Jeśli zostanie ustawiona dla pliku mającego bloki
danych, nie jest zdefiniowane, kiedy bloki przypisane do pliku będą w pełni
stabilne. Jeśli flaga jest ustawiona na katalogu, nie ma wpływu na sam
katalog, lecz wszystkie nowe pliki w nim tworzone będą miały ustawiony
atrybut No_COW. Gdy ustawiona jest flaga \fBC\fP, nie można ustawić flagi \fBc\fP.
.TP 
\fBd\fP
Plik z ustawionym atrybutem \fBd\fP nie jest kandydatem do archiwizacji,
podczas uruchamiania programu \fBdump\fP(8).
.TP 
\fBD\fP
Gdy modyfikowany jest katalog z ustawionym atrybutem \fBD\fP, zmiany są
zapisywane na dysk synchronicznie; jest to równoznaczne z opcją montowania
"dirsync", dotyczącą określonego zbioru plików.
.TP 
\fBe\fP
Atrybut \fBe\fP wskazuje, że plik używa ekstentów do mapowania bloków na
dysku. Nie może być usunięty przez \fBchattr\fP(1).
.TP 
\fBE\fP
Plik, katalog lub dowiązanie symboliczne z atrybutem \fBE\fP jest zaszyfrowany
przez system plików. Nie da się go ustawić ani zresetować za pomocą
\fBchattr\fP(1), choć można go wyświetlić programem \fBlsattr\fP(1).
.TP 
\fBF\fP
Katalog z ustawionym atrybutem \fBF\fP wskazuje, że wszystkie wyszukiwania
ścieżek wewnątrz niego są wykonywane bez zwracania uwagi na wielkość
znaków. Atrybut można zmienić wyłącznie w pustych katalogach, w systemach
plików z włączoną funkcją casefold.
.TP 
\fBi\fP
Plik z atrybutem \fBi\fP nie może być zmieniany: nie może być kasowany ani nie
może być zmieniana jego nazwa, nie można tworzyć do niego dowiązań,
większość jego metadanych nie da się zmienić oraz niemożliwe jest otwarcie
go w trybie do zapisu. Jedynie superużytkownik i proces posiadający
możliwość CAP_LINUX_IMMUTABLE może ustawić lub zdjąć ten atrybut.
.TP 
\fBI\fP
Atrybut \fBI\fP jest używany przez kod h\-drzew do wskazania, że dany katalog
jest indeksowany za pomocą haszowanych drzew. Nie może być ustawiony ani
zdjęty przez \fBchattr\fP(1), choć może być wyświetlony przez \fBlsattr\fP(1).
.TP 
\fBj\fP
Wszystkie dane z pliku z ustawionym atrybutem \fBj\fP zostaną zapisane do
dziennika ext3 lub ext4 przed zapisaniem ich do pliku, o ile system plików
został zamontowany z opcją "data=ordered" lub "data=writeback" i posiada
dziennik. Gdy system plików jest zamontowany z opcją "data=journal",
wszystkie dane są zapisywane do dziennika, więc ten atrybut nie ma
znaczenia. Jedynie superużytkownik i proces posiadający możliwość
CAP_LINUX_IMMUTABLE może ustawić lub zdjąć ten atrybut.
.TP 
\fBm\fP
Plik z atrybutem \fBm\fP jest nie jest kompresowany w systemach plików
obsługujących kompresję po pliku.
.TP 
\fBN\fP
Plik z atrybutem \fBN\fP wskazuje że plik przechowuje dane bezpośrednio w
i\-węźle. Nie da się go ustawić ani zdjąć za pomocą \fBchattr\fP(1), choć można
go wyświetlić programem \fBlsattr\fP(1).
.TP 
\fBP\fP
Katalog z ustawionym atrybutem \fBP\fP, będzie wymuszał hierarchiczną strukturę
z identyfikatorem projektu. Pliki i katalogi utworzone w tym katalogu
odziedziczą jego identyfikator projektu.  Ograniczone są operacje zmian nazw
\- przy przenoszeniu pliku lub katalogu do innego katalogu identyfikatory
projektów muszą się zgadzać. Dodatkowo dowiązanie twarde do pliku można
utworzyć tylko wówczas, jeśli identyfikator projektu dla pliku i jego
katalogu docelowego są zgodne.
.TP 
\fBs\fP
Gdy plik z ustawionym atrybutem \fBs\fP zostanie skasowany, jego bloki zostają
wyzerowane i zapisane z powrotem na dysku. Uwaga: proszę zapoznać się z
rozdziałem o błędach i ograniczeniach na końcu niniejszego dokumentu.
.TP 
\fBS\fP
Gdy modyfikowany jest plik z ustawionym atrybutem \fBS\fP, zmiany są zapisywane
na dysk synchronicznie; jest to równoznaczne z opcją montowania "sync",
dotyczącą określonego zbioru plików.
.TP 
\fBt\fP
Plik z atrybutem \fBt\fP nie będzie miał częściowego fragmentu bloku na końcu
pliku uwspólnionego z innymi plikami (na systemach plików wspierających
łączenie końcówek). Jest to niezbędne dla programów takich jak LILO, które
dokonują bezpośredniego odczytu z systemu plików i które nie rozumieją
plików o połączonych końcówkach. Uwaga: w chwili pisania tego tekstu systemy
plików ext2, ext3 i ext4 nie obsługują (jeszcze, oprócz bardzo
eksperymentalnych łatek) łączenia końcówek.
.TP 
\fBT\fP
Katalog z atrybutem \fBT\fP zostanie uznany za będący na szczycie hierarchii
katalogów na potrzeby alokatora bloków Orlov. Jest to wskazówka dla
alokatora bloków używanego przez ext3 i ext4, że podkatalogi znajdujące się
poniżej nie są ze sobą powiązane i dlatego powinny być rozmieszczone w
innych miejscach do celów alokacji. Dobrym pomysłem jest np. ustawienie
atrybutu "T" dla katalogu /home, dzięki czemu /home/jasiek i /home/marysia
będą położone w oddzielnych grupach bloków. Do katalogów, które nie mają
ustawionego tego atrybutu, alokator bloków Orlov będzie się starał grupować
podkatalogi bliżej siebie tam, gdzie to będzie możliwe.
.TP 
\fBu\fP
Gdy kasowany jest plik z ustawionym atrybutem \fBu\fP, jego zawartość zostaje
zachowana. Umożliwia to użytkownikowi odzyskanie takiego pliku. Uwaga:
proszę zapoznać się z rozdziałem o błędach i ograniczaniach na końcu
niniejszego dokumentu.
.TP 
\fBx\fP
Plik z atrybutem \fBx\fP żąda używania trybu bezpośredniego dostępu (dax),
jeśli jądro obsługuje DAX. Można to przesłonić za pomocą opcji montowania
\[Bq]dax=never\[rq]. Więcej informacji znajduje się w dokumentacji jądra
dotyczącej dax:
<https://www.kernel.org/doc/html/latest/filesystems/dax.html>.
.IP
Jeśli jest ustawiony na istniejącym katalogu, to zostanie odziedziczony
przez wszystkie nowo utworzone pliki i podkatalogi. Jeśli istniejący katalog
zawierał już jakieś pliki lub podkatalogi, zmodyfikowanie atrybutu katalogu
nadrzędnego nie zmieni atrybutów tych plików i podkatalogów.
.TP 
\fBV\fP
Plik z atrybutem \fBV\fP ma włączoną funkcję verity. Nie da się do niego pisać,
a system plików automatycznie zweryfikuje wszystkie odczyty z niego wobec
szyfru kryptograficznego obejmującego całą zawartość pliku np. za pomocą
drzewa Merkle. Umożliwia to wydajne uwierzytelnienie pliku. Nie da się go
ustawić ani zresetować za pomocą \fBchattr\fP(1), choć można go wyświetlić
programem \fBlsattr\fP(1).
.PP
.SH AUTOR
\fBchattr\fP został napisany przez Remy'ego Carda
<Remy.Card@linux.org>. Obecnie opiekuje się nim Theodore Ts'o
<tytso@alum.mit.edu>.
.SH "BŁĘDY I OGRANICZENIA"
Atrybuty \fBc\fP, \fBs\fP i \fBu\fP nie są honorowane przez kod systemów plików ext2,
ext3 i ext4 w obecnej implementacji jąder Linux z głównej gałęzi. Ustawienie
atrybutów \fBa\fP i \fBi\fP nie ma wpływu na możliwość zapisu do już istniejących
deskryptorów plików.
.PP
Opcja \fBj\fP jest przydatna tylko w systemach plików ext3 i ext4.
.PP
Opcja \fBD\fP jest przydatna tylko przy korzystaniu z jądra Linux w wersji
2.5.19 lub późniejszej.
.SH DOSTĘPNOŚĆ
\fBchattr\fP jest częścią pakietu e2fsprogs i jest dostępny na stronie
http://e2fsprogs.sourceforge.net.
.SH "ZOBACZ TAKŻE"
\fBlsattr\fP(1), \fBbtrfs\fP(5), \fBext4\fP(5), \fBmkfs.f2fs\fP(8), \fBxfs\fP(5).
.PP
.SH TŁUMACZENIE
Autorami polskiego tłumaczenia niniejszej strony podręcznika są:
Przemek Borys <pborys@dione.ids.pl>,
Andrzej Krzysztofowicz <ankry@green.mf.pg.gda.pl>
i
Michał Kułach <michal.kulach@gmail.com>
.
.PP
Niniejsze tłumaczenie jest wolną dokumentacją. Bliższe informacje o warunkach
licencji można uzyskać zapoznając się z
.UR https://www.gnu.org/licenses/gpl-3.0.html
GNU General Public License w wersji 3
.UE
lub nowszej. Nie przyjmuje się ŻADNEJ ODPOWIEDZIALNOŚCI.
.PP
Błędy w tłumaczeniu strony podręcznika prosimy zgłaszać na adres listy
dyskusyjnej
.MT manpages-pl-list@lists.sourceforge.net
.ME .
