.\" -*- coding: UTF-8 -*-
'\" t
.\" Copyright (C) 2001 Andries Brouwer <aeb@cwi.nl>
.\"
.\" SPDX-License-Identifier: Linux-man-pages-copyleft
.\"
.\"*******************************************************************
.\"
.\" This file was generated with po4a. Translate the source file.
.\"
.\"*******************************************************************
.TH units 7 "10 lutego 2023 r." "Linux man\-pages 6.05.01" 
.SH NAZWA
units \- przedrostki dziesiętne i binarne
.SH OPIS
.SS "Przedrostki dziesiętne"
W systemie jednostek SI do określania potęg dziesięciu używane są
przedrostki.  Kilometr to 1000 metrów, a megawat to 1000000 watów.  Poniżej
wypisane są standardowe przedrostki.
.RS
.TS
l l l.
przedrostek	Nazwa	Wartość
q	kwekto	10\[ha]\-30 = 0.000000000000000000000000000001
r	ronto	10\[ha]\-27 = 0.000000000000000000000000001
y	jokto	10\[ha]\-24 = 0.000000000000000000000001
z	zepto	10\[ha]\-21 = 0.000000000000000000001
a	atto	10\[ha]\-18 = 0.000000000000000001
f	femto	10\[ha]\-15 = 0.000000000000001
p	piko	10\[ha]\-12 = 0.000000000001
n	nano	10\[ha]\-9  = 0.000000001
\[mc]	mikro	10\[ha]\-6  = 0.000001
m	mili	10\[ha]\-3  = 0.001
c	centy	10\[ha]\-2  = 0.01
d	decy	10\[ha]\-1  = 0.1
da	deka	10\[ha] 1  = 10
h	hekto	10\[ha] 2  = 100
k	kilo	10\[ha] 3  = 1000
M	mega	10\[ha] 6  = 1000000
G	giga	10\[ha] 9  = 1000000000
T	tera	10\[ha]12  = 1000000000000
P	peta	10\[ha]15  = 1000000000000000
E	eksa	10\[ha]18  = 1000000000000000000
Z	zetta	10\[ha]21  = 1000000000000000000000
Y	jotta	10\[ha]24  = 1000000000000000000000000
R	ronna	10\[ha]27  = 1000000000000000000000000000
Q	kwetta	10\[ha]30  = 1000000000000000000000000000000
.TE
.RE
.PP
Symbolem mikro jest grecka litera mi, często pisana jako u w kontekście
ASCII, gdy właściwa litera grecka jest niedostępna.
.SS "Przedrostki binarne"
Przedrostki binarne odpowiadają dziesiętnym, lecz mają dodatkową literę "i"
(oraz "Ki" zaczyna się wielką literą 'K'). Ich nazwy zostały utworzone przez
połączenie pierwszej sylaby nazwy przedrostka dziesiętnego o zbliżonej
wielkości oraz cząstki "bi", jak "binarny".
.RS
.TS
l l l.
przedrostek	Nazwa	Wartość
Ki	kibi	2\[ha]10 = 1024
Mi	mebi	2\[ha]20 = 1048576
Gi	gibi	2\[ha]30 = 1073741824
Ti	tebi	2\[ha]40 = 1099511627776
Pi	pebi	2\[ha]50 = 1125899906842624
Ei	eksbi	2\[ha]60 = 1152921504606846976
Zi	zebi	2\[ha]70 = 1180591620717411303424
Yi	jobi	2\[ha]80 = 1208925819614629174706176
.TE
.RE
.SS Dyskusja
Przed wprowadzeniem przedrostków binarnych, dość powszechnie używano k=1000
i K=1024 podobnie do b=bit, B=bajt. Niestety, M już jest wielką literą i nie
można jej uczynić wielką, aby oznaczyć binarność.
.PP
Na początku nie miało to większego znaczenia, gdyż moduły pamięci i dyski
były produkowane w rozmiarach będących potęgami dwójki. Zatem każdy
wiedział, że w danym kontekście "kilobajt" i "megabajt" oznaczają,
odpowiednio, 1024 i 1048576 bajtów. To, co pierwotnie było rozmytym
stosowaniem przedrostków "kilo" i "mega" zaczęło być traktowane jako
"rzeczywiste i prawdziwe znaczenie" w odniesieniu do komputerów. Wówczas
zmieniła się technologia i rozmiary dysków stały się znacznie większe. Po
okresie niepewności wszyscy producenci dysków zaczęli stosować standard,
czyli k=1000, M=1000\ k, G=1000\ M.
.PP
.\" also common: 14.4k modem
Sytuacja stała się myląca: w przypadku modemów 14k4, k=1000; w przypadku
dyskietek 1.44\ MB, M=1024000 itd. W 1998 Międzynarodowa Komisja
Elektrotechniczna (IEC) przyjęła standard definiujący powyższe przedrostki
binarne, umożliwiając stosowanie precyzyjnych i jednoznacznych jednostek.
.PP
Zatem obecnie, MB = 1000000\ B a MiB = 1048576\ B.
.PP
W świecie wolnego oprogramowania, programy powoli stają się zgodne z tym
standardem. Podczas startu jądro Linuksa informuje:
.PP
.in +4n
.EX
hda: 120064896 sectors (61473 MB) w/2048KiB Cache
.EE
.in
.PP
gdzie MB to megabajty a KiB to kibibajty.
.SH "ZOBACZ TAKŻE"
.UR https://www.bipm.org/\:documents/\:20126/\:41483022/\:SI\-Brochure\-9.pdf
Międzynarodowy System Miar
.UE .
.PP
.SH TŁUMACZENIE
Autorami polskiego tłumaczenia niniejszej strony podręcznika są:
Andrzej Krzysztofowicz <ankry@green.mf.pg.gda.pl>
i
Michał Kułach <michal.kulach@gmail.com>
.
.PP
Niniejsze tłumaczenie jest wolną dokumentacją. Bliższe informacje o warunkach
licencji można uzyskać zapoznając się z
.UR https://www.gnu.org/licenses/gpl-3.0.html
GNU General Public License w wersji 3
.UE
lub nowszej. Nie przyjmuje się ŻADNEJ ODPOWIEDZIALNOŚCI.
.PP
Błędy w tłumaczeniu strony podręcznika prosimy zgłaszać na adres listy
dyskusyjnej
.MT manpages-pl-list@lists.sourceforge.net
.ME .
